Binnen het thema Emissies en Zero Waste werkt Broedplaats van Boer en Natuur aan praktijkgerichte kennisontwikkeling voor een landbouw die schoner, circulairder en maatschappelijk sterker verankerd is. Het project richt zich op het verminderen van emissies naar lucht, bodem en water en op het beter benutten van mest, energie, mineralen, water en andere reststromen binnen het agrarisch bedrijf.
Het project heeft een uitgesproken algemeen nut beogend karakter. De opgedane kennis wordt verzameld, gestructureerd en geschikt gemaakt voor brede kennisdeling met boeren, adviseurs, overheden, waterschappen, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Daarmee draagt het project bij aan een landbouwpraktijk waarin milieubescherming, biodiversiteit, dierwelzijn, bodemvruchtbaarheid en verantwoord ondernemerschapsamenkomen.
Het project is in voorbereiding. Bedrijven in Polsbroek, Asten-Heusden, Beek en Donk, Lith, Ooltgensplaat en Damwoude worden betrokken als praktijklocaties voor onderzoek naar emissies naar lucht, bodem en water. Daarnaast wordt reeds opgedane kennis verzameld en publiceerbaar gemaakt. Een belangrijk onderdeel daarvan is het ontwikkelen van kennis over het stapelbaar maken van stalmest ten behoeve van regeneratieve landbouw.
De landbouw staat voor de opgave om voedselproductie te verbinden met herstel van natuurlijke systemen. Emissies van ammoniak, methaan, CO₂, lachgas, fijnstof en nutriënten hebben invloed op luchtkwaliteit, klimaat, bodem, water, natuurgebieden en biodiversiteit.
Broedplaats van Boer en Natuur wil met dit project bijdragen aan praktische oplossingen die boeren kunnen toepassen op het erf en in het land. Daarbij staat het versterken van het algemeen belang centraal: schonere lucht, gezonder water, vitale bodems, meer biodiversiteit, gezonde dieren en een leefbaar buitengebied.
Het doel van het project is het ontwikkelen, toetsen en delen van praktijkkennis over de reductie van emissies naar bodem, lucht en water door circulaire processen, innovatieve technieken en integrale managementmaatregelen.
Daarbij wordt gewerkt aan oplossingen die bijdragen aan:
De bedrijven in Polsbroek, Asten-Heusden, Beek en Donk, Lith, Ooltgensplaat en Damwoude vormen samen een praktijknetwerk waarin kennis wordt opgebouwd vanuit concrete bedrijfssituaties. Op deze locaties wordt gekeken naar emissiebronnen, meststromen, staltechniek, bodembeheer, waterkwaliteit, energiegebruik en kringloopmogelijkheden.
Binnen het project worden ervaringen verzameld rond onder meer:
De kracht van het project ligt in de combinatie van boerenpraktijk, technische innovatie en ecologische kennis. Door praktijkervaringen zorgvuldig vast te leggen ontstaat kennis die ook buiten de deelnemende bedrijven waardevol is.
Zero waste betekent binnen dit project dat reststromen opnieuw waarde krijgen. Mest, warmte, water, mineralen, biomassa en energie worden gezien als onderdelen van één samenhangende kringloop.
Het project werkt aan de ontwikkeling van een beslisboom “Zero Waste op Bedrijfsniveau”. Deze beslisboom helpt boeren, adviseurs en gebiedspartijen om per bedrijf te bepalen welke maatregelen passen bij de bedrijfsvoering, de bodem, het watersysteem, de stal, de dieren en de omgeving.
Daarmee wordt kennis ontwikkeld die bijdraagt aan:
Een belangrijk onderdeel van het project is het stapelbaar maken van stalmest voor toepassing binnen regeneratieve landbouw. Goed beheerde stalmest kan bijdragen aan bodemopbouw, organische stof, bodemleven, waterbergend vermogen en natuurlijke nutriëntenlevering.
Daarmee verschuift de aandacht van mest als probleem naar mest als waardevolle drager van bodemvruchtbaarheid. Binnen het project wordt onderzocht hoe mestbehandeling, compostering, vergisting, scheiding, beluchting en andere technieken kunnen bijdragen aan minder emissies én meer bodemwaarde.
Deze benadering sluit aan bij maatschappelijke doelen rond:
Binnen het project staan de volgende onderzoeksthema’s centraal:
Binnen het project worden de volgende activiteiten voorbereid en uitgevoerd:
Het project werkt toe naar concrete resultaten met maatschappelijke waarde:
Voor de uitvoering wordt samenwerking gezocht met partijen die praktijkkennis, technische expertise, beleidskennis en gebiedskennis kunnen inbrengen. Beoogde partners zijn onder meer:
Deze samenwerking zorgt ervoor dat kennis uit de praktijk wordt verbonden met onderzoek, beleid en maatschappelijke opgaven.
Het project draagt bij aan een landbouwpraktijk met lagere milieubelasting en sterkere kringlopen. Door emissies te verminderen en reststromen beter te benutten, ontstaat een bedrijfsvoering die bijdraagt aan natuurherstel, klimaatdoelen, bodemkwaliteit, waterkwaliteit en maatschappelijk draagvlak.
De verwachte impact bestaat uit:
Met dit project levert Broedplaats van Boer en Natuur een bijdrage aan het algemeen belang: een vitaal buitengebied, gezonde landbouwbodems, schoon water, minder emissies, meer biodiversiteit, beter dierwelzijn en een landbouw die verantwoord produceert binnen de draagkracht van haar omgeving.
